Nínú ìtàn àgbáyé ènìyàn, Íjíbítì àti Ṣáínà jẹ́ orílẹ̀-èdè àtijọ́ pẹ̀lú ìgbà àtijọ́. Síbẹ̀síbẹ̀, ní ti ìtàn, àṣà, ìsìn àti iṣẹ́ ọnà, àwọn ìyàtọ̀ tó ṣe kedere wà láàrín àwọn méjèèjì. Àwọn ìyàtọ̀ àṣà wọ̀nyí kìí ṣe pé a rí wọn nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan, wọ́n tún ní ipa lórí ìṣòwò kọjá ààlà lónìí.
Àkọ́kọ́, ní wíwo bí àwọn ènìyàn ṣe ń bá ara wọn sọ̀rọ̀, àṣà àwọn ará China àti ti Egypt yàtọ̀ síra gan-an. Àwọn ará China sábà máa ń jẹ́ aláìfọkàntán àti aláìdákẹ́jẹ́ẹ́, wọ́n fẹ́ràn láti lo àwọn ọ̀nà àìtaara láti sọ ara wọn, wọ́n sì sábà máa ń yẹra fún sísọ pé “rárá” ní tààrà láti jẹ́ kí nǹkan máa lọ ní ọ̀nà tó dára. Ṣùgbọ́n, àwọn ará Egypt máa ń ṣí sílẹ̀ tí wọ́n sì máa ń jáde. Wọ́n máa ń fi ìmọ̀lára hàn nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀rọ̀, wọ́n máa ń lo ọwọ́ púpọ̀, wọ́n sì fẹ́ràn láti sọ̀rọ̀ ní kedere àti ní tààrà. Èyí ṣe kedere ní pàtàkì nígbà tí wọ́n bá ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ nípa ìṣòwò. Àwọn ará China lè sọ pé “rárá” ní ọ̀nà tí ó yípo, nígbà tí àwọn ará Egypt fẹ́ràn kí o sọ ìpinnu ìkẹyìn rẹ ní kedere. Nítorí náà, mímọ ọ̀nà tí ẹgbẹ́ kejì ń gbà sọ̀rọ̀ lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti yẹra fún àìlóye àti láti jẹ́ kí ìbánisọ̀rọ̀ rọrùn.
Èkejì, èrò àkókò tún jẹ́ ìyàtọ̀ ńlá mìíràn tí a kìí sábà kíyèsí. Nínú àṣà àwọn ará China, wíwà ní àkókò ṣe pàtàkì gan-an, pàápàá jùlọ fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣòwò. Dídé ní àkókò tàbí ní kùtùkùtù fi hàn pé a bọ̀wọ̀ fún àwọn ẹlòmíràn. Ní Íjíbítì, àkókò rọrùn jù. Ó wọ́pọ̀ kí àwọn ìpàdé tàbí ìpàdé pẹ́ tàbí kí wọ́n yí padà lójijì. Nítorí náà, nígbà tí a bá ń gbèrò àwọn ìpàdé lórí ayélujára tàbí ìbẹ̀wò pẹ̀lú àwọn oníbàárà ará Íjíbítì, a gbọ́dọ̀ múra sílẹ̀ fún àwọn àyípadà kí a sì ní sùúrù.
Ẹ̀kẹta, àwọn ará China àti Íjíbítì ní ọ̀nà tó yàtọ̀ síra láti kọ́ àjọṣepọ̀ àti ìgbẹ́kẹ̀lé. Ní orílẹ̀-èdè China, àwọn ènìyàn sábà máa ń fẹ́ láti kọ́ àjọṣepọ̀ ara wọn kí wọ́n tó ṣe iṣẹ́ ajé. Wọ́n máa ń gbájú mọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé ìgbà pípẹ́. Àwọn ará Egypt tún máa ń bìkítà nípa àjọṣepọ̀ ara wọn, ṣùgbọ́n wọ́n lè kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé kíákíá. Wọ́n fẹ́ràn láti sún mọ́ ara wọn nípasẹ̀ ìjíròrò ojúkojú, ìkíni ọlọ́yàyà, àti àlejò. Nítorí náà, jíjẹ́ ọ̀rẹ́ àti onínúure sábà máa ń bá ohun tí àwọn ará Egypt ń retí mu.
Ní wíwo àṣà ojoojúmọ́, àṣà oúnjẹ tún fi ìyàtọ̀ ńlá hàn. Oúnjẹ àwọn ará China ní onírúurú àti àfiyèsí lórí àwọ̀, òórùn, àti ìtọ́wò. Ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ará Egypt jẹ́ Musulumi, àti pé ìsìn ló ń darí àṣà jíjẹ wọn. Wọn kì í jẹ ẹran ẹlẹ́dẹ̀ tàbí oúnjẹ àìmọ́. Tí o kò bá mọ àwọn òfin wọ̀nyí nígbà tí o bá ń pè tàbí nígbà tí o bá ń ṣèbẹ̀wò, ó lè fa ìṣòro. Bákan náà, àwọn ayẹyẹ àwọn ará China bíi Spring Festival àti Mid-Autumn Festival jẹ́ nípa àwọn ìpàdé ìdílé, nígbà tí àwọn ayẹyẹ àwọn ará Egypt bíi Eid al-Fitr àti Eid al-Adha ní ìtumọ̀ ìsìn jù.
Pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyàtọ̀, àṣà àwọn ará China àti ti Egypt náà ní àwọn nǹkan kan. Fún àpẹẹrẹ, àwọn méjèèjì bìkítà nípa ìdílé gidigidi, wọ́n bọ̀wọ̀ fún àwọn àgbàlagbà, wọ́n sì fẹ́ràn láti fi ìmọ̀lára hàn nípa fífúnni ní ẹ̀bùn. Nínú iṣẹ́ ajé, “ìmọ̀lára ènìyàn” yìí ń ran àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì lọ́wọ́ láti kọ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀. Lílo àwọn ìlànà tí a pín yìí lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti sún mọ́ ara wọn kí wọ́n sì ṣiṣẹ́ pọ̀ dáadáa.
Ní kúkúrú, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àṣà àwọn ará China àti Íjíbítì yàtọ̀ síra, tí a bá kọ́ ara wa tí a sì gbà ara wa pẹ̀lú ọ̀wọ̀ àti òye, kì í ṣe pé a lè mú ìbánisọ̀rọ̀ sunwọ̀n sí i nìkan ni, a tún lè mú kí ìbáṣepọ̀ lágbára sí i láàrín àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì. Kò yẹ kí a wo ìyàtọ̀ àṣà gẹ́gẹ́ bí ìṣòro, ṣùgbọ́n a gbọ́dọ̀ kà á sí àǹfààní láti kẹ́kọ̀ọ́ lọ́dọ̀ ara wa kí a sì dàgbà papọ̀.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹjọ-07-2025